Muốn mình đầy tính sáng tạo, đừng nghe “người ta nói”: Bởi riêng bạn đã chính là một nhân tố bí ẩn cần khám phá rồi!

Những điều do con người tưởng tượng ra mới mê hoặc làm sao. Chỉ cần niềm tin của bạn đủ lớn, nó sẽ trở thành “chân lý”. Nhưng trong thực tế, nó vẫn chỉ là một hiểu lầm. Không ít người trong chúng ta vẫn có những hiểu lầm về sự sáng tạo. Những suy nghĩ sai lầm này sẽ khiến bạn rơi vào cảnh bế tắc vì không nghĩ ra ý tưởng nào.

Muốn mình đầy tính sáng tạo, đừng nghe "người ta nói": Bởi riêng bạn đã chính là một nhân tố bí ẩn cần khám phá rồi!

Bạn có đang theo đuổi sự đổi mới một cách sáng tạo? Hay những hiểu lầm về sáng tạo đang kìm chân bạn? Hãy đọc tiếp tục đọc và tự “soi” lại suy nghĩ của chính mình về sự sáng tạo:

Phút đột nhiên lĩnh ngộ

Đôi khi có vẻ như những ý tưởng mới xuất hiện trong một phút xuất thần lĩnh ngộ. Nhưng các nhà nghiên cứu đã cho thấy sự lĩnh ngộ đó thật ra chính là điểm hoàn tất của quá trình giải quyết vấn đề trong một khoảng thời gian. Ai cũng nhớ tới chuyến bay thành công đầu tiên của anh em nhà Wright, chứ không phải ba năm thử nghiệm và thất bại trước đó. Chúng ta ghi nhớ thứ nào có hiệu quả, thứ nào không và tiếp tục phát triển từ đó.

Steve Jobs từng nói: Sự sáng tạo chỉ là việc kết nối mọi thứ lại. Khi bạn hỏi những người sáng tạo cách họ làm được một việc gì đó, họ sẽ cảm thấy phần nào có lỗi bởi họ không thật sự làm nó – họ chỉ thấy được một thứ gì đó thôi. Sau một thời gian, nó trở nên thật rõ ràng trước mắt họ. Đó là bởi họ có thể kết nối những kinh nghiệm có được và tổng hợp nên những điều mới mẻ.

Gen sáng tạo

Có biết bao người tin rằng khả năng sáng tạo là một đặc điểm vốn có trong ADN hoặc gen một người. Và thật ra nếu bố mẹ hay người thân của bạn là những nhà thiết kế hay nghệ sĩ đầy sáng tạo, bạn cũng sẽ sáng tạo thôi.

Song bằng chứng lại không đứng về phía quan niệm này. Năm 2009, các nhà nghiên cứu đã công bố một nghiên cứu trên tờ Havard Business Review với kết luận rằng sự sáng tạo có 20% do yếu tố di truyền và 80% là hành vi học được.

Những người tự tin và bỏ nhiều công sức giải quyết một vấn đề nhất chính là những người có khả năng nghĩ ra giải pháp sáng tạo và đổi mới nhất. Bạn có chắc chắn là một người có bố mẹ từng làm luật sư và nhà truyền giáo phi lợi nhuận sẽ sáng tạo không? Nếu anh ấy chỉ biết lập trình máy tính thì sao? Thế Bill Gates, nhà đồng sáng lập Microsoft, có sáng tạo không? Khỏi phải bàn!

Muốn mình đầy tính sáng tạo, đừng nghe người ta nói: Bởi riêng bạn đã chính là một nhân tố bí ẩn cần khám phá rồi! - Ảnh 1.

Ý tưởng độc đáo

Theo sách được viết vào thế kỷ thứ ba trước Công nguyên, “vạn vật hôm nay đều vốn có từ hôm qua”. Mặc dù vài vị luật sư sở hữu trí tuệ có thể tranh cãi rằng điều đó là không đúng và một người có thể sở hữu ý tưởng sáng tạo, nhưng lịch sử và các nghiên cứu thực hiện lại chỉ ra nhiều bằng chứng cho thấy những ý tưởng mới thực chất là sự kết hợp của những ý tưởng cũ và việc chia sẻ những ý tưởng ấy giúp tạo ra thêm nhiều đổi mới.

“Có đứng trên vai những người khổng lồ mới mong nhìn được xa hơn”. Issac Newton đã viết như vậy trong lá thư gửi cho nhà khoa học Robert Hooke. Vậy nên có bao nhiêu ý tưởng xin bạn cứ chia sẻ và hiện thực hóa chúng, để xem mọi thứ sẽ đi tới đâu. Đừng băn khoăn cố gắng nghĩ ra một điều chưa từng có. Thay vì vậy, hãy tạo ra thứ gì đó tuyệt vời.

Chuyên gia đổi mới

Không khó để tìm được các công ty vẫn trông cậy vào một chuyên gia hoặc đội ngũ các chuyên gia trong ngành để tạo ra luồng ý tưởng sáng tạo. Các chuyên gia sẽ đáp ứng lòng mong mỏi với những câu trả lời dựa trên kinh nghiệm vốn có. Những người có kinh nghiệm và kiến thức chuyên sâu nhất thường ưa thích những phương pháp từng đem lại cho họ thành công trong quá khứ và bỏ qua những cách tiếp cận mới bản thân chưa từng thử qua.

Ngược lại, nghiên cứu cho thấy những vấn đề đặc biệt hóc búa lại thường đòi hỏi góc nhìn đa dạng của những người ngoại đạo hoặc không bị giới hạn bởi thứ nhận thức rằng có lý do để không thể làm được một việc gì đó.

Phần thưởng thúc đẩy sự sáng tạo

Một sai lầm chuyên môn thường dẫn tới một hiểu lầm khác cho rằng phần thưởng càng lớn sẽ càng gia tăng động lực và do đó gia tăng đổi mới. Phần thưởng cũng có thể giúp ích, song thường hại nhiều hơn lợi, khi người ta học được cách mưu lợi cho mình. Sự sáng tạo và đổi mới, như bạn thấy đấy, bản thân chúng đã là phần thưởng.

Muốn mình đầy tính sáng tạo, đừng nghe người ta nói: Bởi riêng bạn đã chính là một nhân tố bí ẩn cần khám phá rồi! - Ảnh 2.

Nhà phát minh cô độc

Những nhân vật vĩ đại trong lịch sử không một mình tạo nên lịch sử, những nhà đổi mới cũng không một tay dựng nên thành quả của mình. Sự sáng tạo là nỗ lực của cả một đội ngũ. Nghiên cứu mới đây về cách thức kết hợp sự sáng tạo và văn hóa công ty có thể giúp những nhà lãnh đạo hoặc khởi nghiệp tập hợp được những đội ngũ tuyệt vời.

Nhất định phải tư duy tập thể

Biết bao vị giám đốc công ty ngày nay rao giảng tác dụng của tư duy tập thể, xem đó là cách để bật ra những ý tưởng sáng tạo có thể thu về các sản phẩm hoặc dịch vụ cách tân. Không may là hiếm có buổi họp nhóm ý tưởng nào tôi từng tham dự tạo ra được thứ gì ngoài cảm giác thất vọng khi đã phí hoài thời gian. Điều đặc biệt ở việc tư duy tập thể không phải số ý tưởng liệt kê ra trong một khoảng thời gian ngắn; thay vào đó là sự kết hợp đa dạng những ý tưởng có thể mở rộng khi mọi người cùng chia sẻ suy nghĩ riêng – điều sẽ không bao giờ có được nếu thiếu đi sự tương tác.

Công ty vui vẻ

Những người tin vào hiểu lầm này muốn tất cả mọi người thật hòa hợp, bởi họ cho rằng chính môi trường “vui vẻ” ấy sẽ nuôi dưỡng đổi mới. Nhưng sự đột phá để dẫn đến đổi mới lại xuất phát từ bất đồng sáng tạo. Phải chấp nhận rằng thế giới đang thay đổi và bạn cần thích nghi, sáng tạo và đổi mới.

Thêm nguồn lực = Thêm sáng tạo

Một quan điểm thường thấy khác là những trở ngại sẽ cản bước sáng tạo và những người có nguồn lực “vô hạn” mới đem lại được các sản phẩm đổi mới nhất.

Thế nhưng theo nghiên cứu, sự sáng tạo lại thích mê những trở ngại. Chính ở công ty mình, chúng tôi có được phong độ tốt nhất khi bị hạn chế về mặt thời gian cũng như nguồn lực từ khách hàng. Bạn phải sáng tạo hơn chỉ để khiến mọi thứ liên tục hoạt động.

Bạn sẽ chẳng học được gì nếu cứ chạy một đường thẳng từ 9 giờ sáng tới 5 giờ chiều

Mớ kiến thức nhà trường dạy cho, nó già như cây cổ thụ trên cung trăng. Giở nó ra, bụi bay thôi cũng đủ nghẹt thở chết hết thế giới này. Rồi không lẽ, ta sống với cái thứ tàn tạ cũ kỹ đó cả đời?

Bạn sẽ chẳng học được gì nếu cứ chạy một đường thẳng từ 9 giờ sáng tới 5 giờ chiều: Ngừng học một ngày, bạn hóa thạch một ngày!

Hồi còn Việt Nam, tôi nghĩ mình thật oách. Ra thế giới xong, tôi trầm cảm vì thấy mình thật ra chẳng có biết gì. Tôi lao vào học, học tất cả những kiến thức nền về văn hoá, xã hội, lịch sử, chính trị, địa lý, nghệ thuật, âm nhạc, vv của mọi miền thế giới. Đến đâu, tôi học và đọc đến đó. Đến đâu, tôi tìm thầy địa phương dạy cho mình đến đó. Cái này, gọi là phát triển bản thân. 

Học, đâu chỉ có nghĩa là học ở trong trường. Học, là khi hôm nay ta thấy mình lớn hơn hôm qua, tháng này lớn hơn tháng qua, năm này lớn hơn năm qua. Nên gặp các bạn trẻ tôi hay hỏi, năm nay có gì khác năm rồi không em. Ừa, mà năm nay bạn có gì khác hơn năm ngoái?

Trong tập đoàn, tôi xông pha ghê lắm. Có dự án gì mới, có công việc gì mới, có mảng kinh doanh nào mới, là tôi xông vào xin được tiên phong. Biết sao không? Ta đâu có học được gì khi ta cứ 9 giờ sáng tới 5 giờ chiều một con đường đi qua đi lại. Không thử, sao biết mình không làm được? Không vượt ra khỏi vùng an toàn, sao biết mình cần phải học thêm? 

Bạn sẽ chẳng học được gì nếu cứ chạy một đường thẳng từ 9 giờ sáng tới 5 giờ chiều: Ngừng học một ngày, bạn hóa thạch một ngày! - Ảnh 1.

Mớ kiến thức nhà trường dạy cho, nó già như cây cổ thụ trên cung trăng. Giở nó ra, bụi bay thôi cũng đủ nghẹt thở chết hết thế giới này. Rồi không lẽ, ta sống với cái thứ tàn tạ cũ kỹ đó cả đời? Rồi không lẽ, ta lấy nó ra nhai đi nhai lại cho con cháu đời sau? Tội sấp nhỏ nhe! Kính thì nó đứng nó nghe, chứ trong lòng nó ngủ gục từ khi bạn mới giở bài. Đối diện với chuyện đó đi! Bạn chỉ giỏi tính đến ngày hôm qua thôi nhé.

Rồi chẳng may, ta lại rơi đúng vào thế kỷ này, thế kỷ mà mua xe hơi cũng mua bằng máy bán hàng tự động, của drone – thiết bị bay không người lái thụ phấn thay ong, của trái tim người in bằng máy in 3D, của thiết bị thông minh tự kết nối và bàn bạc với nhau, rồi dặn người phải theo đó mà làm. 

Bạn sẽ chẳng học được gì nếu cứ chạy một đường thẳng từ 9 giờ sáng tới 5 giờ chiều: Ngừng học một ngày, bạn hóa thạch một ngày! - Ảnh 2.

Từ khi nào, ta không còn định hướng, mà cứ đi cắm mặt vào điện thoại và lần theo những dấu chỉ của Google? Một lần nữa, ta thảng thốt nhận ra, tất cả những gì mình đang biết, đã trở thành khủng long quá khứ. 

Giờ sao? 

Đâu còn cách nào khác, ta hì hục làm lại từ đầu, học lại từ đầu, mổ óc mình ra để loại bỏ những u nhọt cũ kỹ, để cái đầu cho trống mà nhét thêm kiến thức lạ vào. Mệt chứ đâu phải không! Nhưng luật chơi là vậy. Ngưng một ngày, bạn hoá thạch một ngày. Ngưng vài ngày, người qua đường xuýt xoa, cái tượng đá này, cũ và đẹp như thời kỳ Phục hưng thế kỷ 14 nhỉ? Bởi, già như tôi, mà giờ này vẫn cắp sách đều đều đi học.

Nguyễn Phi Vân

Theo Trí Thức Trẻ

Giáo sư Hàn Quốc nói với thầy cô Việt Nam: Nếu học sinh ngủ gật trong lớp, đó là lỗi của giáo viên

Giáo sư Peck Cho nói rằng: “Nếu trong lớp có một học sinh ngủ gật, thì lỗi đó hoàn toàn thuộc về giáo viên. Người giáo viên đó đã thua trong việc cạnh tranh sự chú ý với học sinh.”

Trong chương trình “Thầy cô chúng ta đã thay đổi” của VTV7 vừa mới phát sóng gần đây với hội thảo “Giáo viên của tương lai”, Giáo sư Peck Cho, ĐH Nữ sinh Sookmyung (Hàn Quốc) đã chia sẻ rất nhiều quan điểm giáo dục đáng lưu ý.

Theo ông Peck, một khi giáo viên trình bày, giảng giải rất nhiều nhưng không nhận được sự chú ý của học sinh thì nghĩa là họ đang thua cuộc. Sau nhiều năm giảng dạy, ông nhận ra rằng, nếu trong lớp có một học sinh ngủ gật, thì lỗi đó hoàn toàn thuộc về giáo viên. Người giáo viên đó đã thua trong việc cạnh tranh sự chú ý với học sinh.

Nhưng ngày nay, thậm chí học sinh còn ngủ trước khi giáo viên bắt đầu bài giảng, lỗi đó của ai? Không thể đổ lỗi cho giáo viên được vì lúc đó họ thậm chí còn chưa giảng bài. Và lỗi đó là do giáo viên của tiết trước!

“Giáo viên luôn là những người giỏi, học sinh cũng giỏi, cho dù đôi lúc phụ huynh của giáo viên hơi tệ, hay thậm chí hiệu trưởng của trường cũng tệ không kém”, giáo sư Peck chia sẻ.

Giáo sư Hàn Quốc nói với thầy cô Việt Nam: Nếu học sinh ngủ gật trong lớp, đó là lỗi của giáo viên - Ảnh 1.

Giáo sư Peck Cho. (Ảnh: VTV)

Khi thấy học sinh đua nhau trả lời câu hỏi của giáo viên, đó không phải là điều tốt. Một lớp học tốt là khi bạn thấy học sinh giơ tay: Em! Em! Em, và muốn đặt câu hỏi cho giáo viên. Việc trả lời các câu hỏi của giáo viên hãy dành cho robot. Biết đặt câu hỏi đúng chính là bước khởi đầu của sự sáng tạo. Chúng ta cần đảm bảo rằng sẽ luôn cho phép học sinh đặt câu hỏi trong lớp học.

Biết đặt câu hỏi đúng chính là bước khởi đầu của sự sáng tạo. Giáo viên cần đảm bảo luôn cho phép học sinh đặt câu hỏi trong giờ học. Đó là cách giáo viên khuyến khích sự tò mò của học sinh. Thầy cô cũng cần cho phép sự sai lầm, nên hoan nghênh những em đã mắc lỗi thay vì trừng phạt. Nếu như học sinh e ngại việc mắc lỗi, chúng sẽ không bao giờ dám thử cái mới. Trong rất nhiều chọn lựa, chúng ta hãy luôn chọn để trở nên tích cực.

Trong các lớp học của giáo sư Peck, sinh viên rằng bạn không cần phải ghi nhớ tất cả, họ có thể nhìn vào bất kỳ cái gì mình muốn. Các bài kiểm tra của ông cho phép sinh viên được mở sách thoải mái. Sinh viên có thể mang theo sách giáo khoa, vở ghi chép, hoặc bất kỳ thứ gì họ muốn. Sự ghi nhớ không còn là cái để đánh giá năng lực của học sinh nữa.

Giáo sư Peck nói rằng: “30 năm trước, tôi chuẩn bị cho sinh viên chiếc áo phông “phao thi” in công thức họ cần để mặc trong giờ kiểm tra cuối kỳ. Mặt trước, chữ được in ngược để người mặc đọc được khi nhìn xuống. Mặt sau cũng chứa những thông tin tương tự để chia sẻ với người ngồi gần. Cái áo tôi chuẩn bị cho sinh viên thể hiện thông điệp về sự sáng tạo và hợp tác.”Giáo sư Peck Cho là một chuyên gia giáo dục nổi tiếng thế giới. Ông là Ủy viên Cố vấn Chính sách của Bộ Giáo dục, Khoa học và Công nghệ Hàn Quốc và đồng Chủ tịch Ủy ban Quốc gia Bạo lực Sinh viên cùng với Thủ tướng Hàn Quốc.

Học sinh sinh viên có nhu cầu tìm việc hãy vào studentjobs.vn

Mặt tối của nền giáo dục Mỹ: Tiêu chuẩn đỗ vào ĐH quá khắt khe, người trẻ sợ thất bại đến mất phương hướng, không cảm thấy đam mê và không biết niềm đam mê thực sự là gì

Cuốn sách của ông hé lộ cho chúng ta biết những lỗ hổng phía sau sự lấp lánh về nền giáo dục tinh hoa mà truyền thông mang đến.

Những gì thấy ở Yale, tôi vẫn tiếp tục chứng kiến ở các trường đại học trên khắp đất nước này. Trông ai cũng vô cùng bình thường, và trông ai cũng giống nhau. Không lập dị, không xấu xa, không có kiểu sinh viên nghệ thuật hay những kẻ nghiện nhạc jazz, không có đồng tính nữ hay dị giới, không trẻ em da màu trong những chiếc áo len chui đầu sặc sỡ. Những kẻ lập dị trông không đến nỗi lập dị; những đứa trẻ sành điệu trông vẻ sang trọng tinh tế. Ai cũng ăn mặc như thể sẵn sàng cho một buổi phỏng vấn chỉ trong tích tắc.

Tôi muốn nói với họ: Các bạn còn trẻ. Hãy nắm lấy một cơ hội cho chính mình. Đừng để tâm đến “sự đa dạng”. Những gì chúng ta đang có là 32 hương vani.

Mọi người làm công việc giống nhau vì ai cũng đang làm cùng một việc. Một cựu sinh viên đã nói với tôi về “hành trình cá hồi”. Một sinh viên tốt nghiệp trường Michigan thì nói về “băng tải truyền”.

Hay người ta thường gọi đó là hiệu ứng tam đoạn luận: bạn thấy người khác muốn điều đó, bạn cho rằng điều đó hẳn là có giá trị và thế là bạn cũng muốn cái đó. Michael Lewis viết về hành trình cá hồi của thời mình: “Nó đem lại cảm giác an toàn khi làm theo số đông.”

Từ khóa ở đây là “an toàn”. Bên cạnh những yếu tố khác – quyền lợi, sự thiếu định hướng, ý muốn duy trì các cánh cửa cơ hội – thì lực đẩy cho hành trình cá hồi này chính là nỗi sợ hãi.

Đó là nỗi sợ theo đúng nghĩa (và còn hơn cả sợ hãi: hoảng loạn, lo âu phấp phỏng thường xuyên) nằm sau vẻ ngoài thành công rực rỡ mà sinh viên các trường đại học đã học được cách trưng ra cho cả thế giới thưởng lãm.

Mặt tối của nền giáo dục Mỹ: Tiêu chuẩn đỗ vào ĐH quá khắt khe, người trẻ sợ thất bại đến mất phương hướng, không cảm thấy đam mê và không biết niềm đam mê thực sự là gì - Ảnh 1.

Hiện nay, tiêu chuẩn để đỗ vào các trường đại học ở mỹ quá khắt khe, cuộc cạnh tranh khốc liệt đến nỗi những đứa trẻ vào được các trường đại học tinh hoa này chưa từng trải qua bất cứ điều gì khác ngoài sự thành công. Viễn cảnh “không” thành công khiến họ kinh hãi, mất phương hướng, và ngã gục.

Họ bị ám ảnh bởi nỗi sợ thất bại trong cả cuộc đời – thường bắt đầu bằng nỗi sợ thất bại của bố mẹ họ. Nỗi sợ không đạt đến đích, thậm chí chỉ là tạm thời, không chỉ đơn thuần là chuyện lợi ích nữa, mà còn là chuyện sống còn.

Tôi đã thấy nhiều sinh viên loay hoay hàng năm trời, cũng như nhiều bạn trẻ khôi ngô, sáng láng ngày nay, miễn cưỡng làm những việc họ không cảm thấy đam mê và không biết niềm đam mê thực sự của mình là gì.

Một người khác lại than thở về việc tiếp tục phải đấu tranh với không chỉ nỗi âu lo và sợ hãi, mà còn cả tham vọng: không phải khát vọng trở thành người xuất sắc thực sự mà là cảm giác mình sẽ như kẻ thất bại nếu không tiếp tục tích lũy thêm danh tiếng, đấu tranh với việc tiếp tục làm những điều mang lại nhiều tiếng tăm nhất đồng thời lúc nào cũng canh cánh nghe ngóng tin tức về thành công và danh tiếng của các bạn học cũ.

Toàn bộ sự bế tắc kiểu tinh hoa này không chỉ tồn tại ở riêng giáo dục nước Mỹ. Hệ thống này mang tính toàn cầu và có mối liên hệ với nhau trên nhiều phương diện.

Mặt tối của nền giáo dục Mỹ: Tiêu chuẩn đỗ vào ĐH quá khắt khe, người trẻ sợ thất bại đến mất phương hướng, không cảm thấy đam mê và không biết niềm đam mê thực sự là gì - Ảnh 2.

“Thầy không thể nói với một sinh viên Yale là ‘hãy đi tìm niềm đam mê của mình’. Hầu hết chúng em đều không biết tìm thế nào.” Thực sự có lý khi nhiều sinh viên đã cho rằng: cùng lắm thì bạn có thể đến Phố Wall và kiếm thật nhiều tiền nếu không thể nghĩ ra việc gì tốt hơn.

Điều không hợp lý chính là chúng ta đã dựng nên một hệ thống giáo dục sản sinh ra những bạn trẻ tuổi 22 vô cùng thông minh, hoàn hảo nhưng lại không biết họ muốn làm gì trong đời: không có ý niệm về mục tiêu và, tồi tệ hơn, không hiểu làm cách nào để tìm một mục tiêu của đời mình. Họ có thể đi theo con đường có sẵn nhưng không có trí tưởng tượng – hoặc dũng khí hay sự tự do trong tâm hồn – để khám phá ra con đường của riêng mình.

*Bài viết được trích từ cuốn sách “Bầy cừu xuất chúng: Lật tẩy khoảng tối của nền giáo dục tinh hoa Mỹ”.

Trang tìm việc cho sinh viên của chúng tôi tại studentjobs.vn

Theo Cafebiz